Postępowanie administracyjne musi być prowadzone bezstronnie, ponieważ tylko w ten sposób można wszechstronnie i prawidłowo wyjaśnić stan sprawy i następnie załatwić ją zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dlatego też, jeżeli strona poweźmie jakąkolwiek wątpliwość co do bezstronności pracownika prowadzącego postępowanie, może żądać wyłączenia go od udziału w postępowaniu. Możliwe są przy tym dwie sytuacje. W przypadku bezspornie występujących niżej wymienionych okoliczności, wyłączenie pracownika jest automatyczne, następuje ono z mocy ustawy, a jeżeli pracownik nie zostanie wyłączony, decyzja wydana przy jego udziale jest wadliwa. W krańcowym przypadku może to być podstawą wznowienia postępowania.
Podstawy wyłączenia pracownika są następujące:
1 pracownik jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym (np. w stosunku zlecenia, zaciągnął pożyczkę, wyrządził stronie szkodę), że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki,
2 sprawa dotyczy małżonka pracownika oraz krewnych do drugiego stopnia (rodziców, dziadków, dzieci, wnuków, rodzeństwa, dzieci rodzeństwa) i powinowatych do drugiego stopnia (rodziców współmałżonka, jego rodzeństwa i dzieci) (gdy powinowaty w drugim stopniu pracownika organu administracji wchodzi w skład organu osoby prawnej, będącej stroną postępowania przed tym organem administracji, pracownik taki podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tej osoby prawnej z mocy prawa
3 sprawa dotyczy osoby przysposobionej (adoptowanej) przez pracownika, znajdującej się pod jego opieką lub kuratelą albo on sam jest adoptowany przez tę osobę, był pod jej opieką lub kuratelą, przysposobienia (adopcji), opieki lub kurateli,
4 pracownik był w tej sprawie świadkiem lub biegłym,
5 pracownik jest albo był przedstawicielem strony,
6 przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3,
7 pracownik w tej samej sprawie brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji w niższej instancji (nie dotyczy to jednak sytuacji, kiedy pracownik uczestniczył w wydaniu decyzji w postępowaniu, które następnie zostało wznowione
8 z powodu tej sprawy wszczęto przeciwko pracownikowi dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne,
9 jedną ze stron w sprawie jest osoba pozostająca wobec pracownika w stosunku nadrzędności służbowej. Niezależnie od podanych przyczyn można też żądać wyłączenia pracownika, jeżeli zachodzą inne okoliczności, trzeba jednak uprawdopodobnić, że istnienie ich może wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Mogą to być powody rozmaite, normalnie obojętne, ale w konkretnych warunkach wywołujące podejrzenie o stronniczość. W takiej sytuacji nie jest zresztą konieczny wniosek strony. Żądać wyłączenia może bowiem również sam pracownik, może to też uczynić jego bezpośredni przełożony. Wniosek strony może mieć formę najprostszą. Byleby tylko wynikały z niego przyczyny uzasadniające wyłączenie.
Wyłączenie pracownika od załatwiania sprawy, które następuje w formie postanowienia, powoduje wyznaczenie innego pracownika. Mogą jednak powstać sytuacje, że wyłączeniu podlega organ załatwiający sprawę. Następuje to wtedy, kiedy sprawa dotyczy interesów majątkowych:
1 kierownika organu,
2 małżonka kierownika organu oraz jego krewnych i powinowatych do drugiego stopnia,
3 osoby związanej z kierownikiem organu stosunkiem przysposobienia, opieki lub kurateli,
4 osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia,
5 małżonka osoby wymienionej w pkt 4, jego krewnych i powinowatych do drugiego stopnia oraz osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli.
Wyłączenie organu administracyjnego od załatwiania sprawy dotyczącej jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 2 i 3 k.p.a. oznacza, że niedopuszczalne jest wydanie decyzji administracyjnej również “z upoważnienia” tego organu przez podległego mu pracownika .
Wyłączenie takie powoduje, że np. wymiaru podatku naczelnikowi urzędu skarbowego, dla którego ten urząd jest właściwy miejscowo, powinien dokonać inny urząd skarbowy, a w przypadku dyrektora izby skarbowej – urząd skarbowy innego okręgu.
Podobnie wojewoda powinien załatwiać w innym województwie wszelkie swoje sprawy, kończące się decyzją administracyjną terenowego organu rządowej administracji ogólnej.


Comments

You must be logged in to post a comment.